Sayıştay’ın Çerkezköy Belediyesi denetim raporu; vadesi geçmiş milyarlık alacakların takibinden düğün salonu gelirlerindeki KDV beyan eksikliklerine, şartnameye uymayan canlı hayvan alımlarından kaskosuz kiralık araçlara ve otopark bedeli tahsil edilmeden verilen iskan ruhsatlarına kadar pek çok alanı gözler önüne serdi. Çerkezköy Belediyesi yönetimi ise rapora yansıyan bulgulara katılarak gerekli idari düzeltmelerin yapılacağını paylaştı.
13,2 Milyar TL’lik Alacak Takibi ve Zamanaşımı Riski
Sayıştay denetçileri tarafından yapılan incelemelerde, Çerkezköy Belediyesi’nin 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla 13.223.516.270,40 TL tutarında vadesi geçmiş alacağının bulunduğu saptandı. Alacakların vade tarihlerine göre dağılımı incelendiğinde, 1994 yılına kadar uzanan 35.992.511,75 TL tutarındaki alacağın tahsil zamanaşımı süresi bakımından risk taşıdığı tespit edildi. Raporlama döneminde borçlu bazında yapılan taramalarda, bir kişinin 29 yıl boyunca ödenmemiş 116.461,30 TL borcu bulunduğu, borçlu limited şirketlerin ortakları ve kanuni temsilcileri hakkında cebri icra takibi yapılmadığı ve peşin tahsil edilmesi gereken bazı imar harçlarının borçlandırıldığı görüldü. Belediye yönetimi verdiği cevapta tespite katıldığını, alacakların korunması ve cebren tahsiline ilişkin mevzuat hükümlerinin etkin şekilde uygulanacağını bildirdi.
Düğün Salonu ve Hizmet Gelirlerinde KDV Ayrıştırılmadı
Belediyenin mal ve hizmet satışlarına ilişkin muhasebe kayıtlarını inceleyen Sayıştay, 2025 yılı içinde düğün salonu kiralama gibi üretilen mal ve hizmetlerin satışından KDV dahil yapılan tahsilatların tamamının kurum faaliyeti geliri olarak kaydedildiğini belirledi. Katma Değer Vergisi Kanunu gereğince vergiye tabi olan bu işlemlerde KDV tutarının ayrıştırılarak vergi dairesine beyan edilip ödenmediği rapora yansıdı. Belediye cevabında, söz konusu KDV ayrıştırma ve muhasebeleştirme işlemlerinin 2026 yılından itibaren uygulanmaya başlandığını açıkladı.
Şartnameye Aykırı Dana Alımı ve Kaskosuz Kiralık Araçlar
İhale ve satın alma süreçlerindeki uygulamaları inceleyen denetçiler, belediyenin ihalelerde belirlenen teknik şartnamelere aykırı mal ve hizmet kabulü yaptığını ortaya koydu. Canlı Dana Alım İşinde şartnamede 12-36 ay yaş sınırı bulunmasına rağmen bu kriteri sağlamayan danaların kabul edildiği; Araç ve İş Makinası Kiralanması İşinde ise kasko sigortası yaptırma zorunluluğu yer almasına karşın araçların kaskosuz çalıştırıldığı tespit edildi. Belediye cevabında tespite katıldığını ve sonraki alımlarda teknik şartnamelere tam uyum sağlanacağını beyan etti. Ayrıca yapım işi yüklenicilerinin yaptırdığı bütün riskler (All Risk) sigortalarında azami yüzde 2 olması gereken muafiyet oranının 12 yapım işinde bu sınırın üzerinde belirlendiği görüldü.
Otopark Taksitleri Ödenmeden İskan Ruhsatı Verildi
İmar ve ruhsat işlemlerine ilişkin denetimlerde, Otopark Yönetmeliği uyarınca taksitle ödenmesi gereken otopark bedellerinin tamamı tahsil edilmeden 6 yapı için yapı kullanma izin belgesi (iskan) düzenlendiği ve vadesi geçen taksitlerin dahi tahsil edilmediği saptandı. İdare cevabında tespite katıldığını ve bundan sonraki süreçte bedeller tahsil edilmeden iskan verilmeyeceğini açıkladı.
Aktif Çalışanlara İndirimli Emlak Vergisi ve Ücretsiz Otopark Ayrıcalığı
Mevzuata aykırı vergi indirimleri ve ücretsiz hizmet uygulamalarını rapora taşıyan Sayıştay, hiç geliri olmadığını beyan ederek sıfır oranlı (indirimli) bina vergisinden yararlanan mükelleflerin SGK kayıtları incelendiğinde, aktif sigortalılıklarının ve gelir getirici çalışmalarının bulunduğunu belirledi. Bunun yanı sıra belediye tarafından işletilen yol üstü otoparklarından belediye meclis üyeleri, basın mensupları ve Organize Sanayi Bölgesi araçlarının mevzuata aykırı olarak ücretsiz yararlandırıldığı tespit edildi. Belediye yönetimi her iki tespite de katılarak sonraki yıllarda mevzuat şartlarına riayet edileceğini bildirdi.
Vadesi Geçmiş Vergi Borcu Sorgusu Yanlış Aşamada Yapıldı
Kamu ödemelerindeki usul incelemelerinde, 5.000 TL’yi aşan mal, hizmet ve yapım ödemelerinde vadesi geçmiş vergi borcu durumunu gösterir belgenin hak sahiplerine bütçe emanetinden ödeme yapıldığı esnada değil, tutarın bütçe emanetine alındığı sırada arandığı görüldü. Sayıştay, emanet hesabında bekleyen tutarlar ödenirken vergi borcu sorgulaması yapılmamasının mevzuata aykırı olduğunu kaydetti. Belediye cevabında tespite katıldığını ve bundan sonraki ödemelerde vergi borcu sorgulamasının emanetten ödeme anında yapılacağını belirtti.
Gecikme Zammı Alınmayan Harçlar ve İmar Cezaları
Mali işlemlerdeki diğer eksikliklerde; işyeri çalışma ruhsatı, bina inşaat harcı, işyeri açma izin harcı ve altyapı kazı izni harcı gibi vadesi geçmiş alacaklardan kanuni gecikme zammı uygulanmadan tahsilat yapıldığı saptandı. Ayrıca 2017 yılından sonra inşa edildiği halde imar barışından yararlanarak yapı kayıt belgesi alan yapılar hakkında İmar Kanunu gereği kesilmesi gereken idari para cezalarının kesilmediği rapora yansıdı. Belediye yönetimi cevabında söz konusu hususlara katıldığını ve gerekli düzeltici işlemlerin başlatılacağını beyan etti.
Bütçe Gerçekleşmesi ve Faaliyet Sonuçları
Çerkezköy Belediyesi’nin 2025 mali yılı bütçesinde 3.063.887.845,00 TL ödenek öngörüldüğü, yıl içinde 2.070.805.068,96 TL bütçe gideri yapıldığı ve 993.082.776,04 TL ödenek iptal edildiği kaydedildi. Belediyenin 2025 yılı faaliyet gelirleri 2.165.356.125,80 TL, faaliyet giderleri 1.998.287.373,56 TL olarak gerçekleşirken, dönem olumlu faaliyet sonucu 910.243.903,18 TL oldu
